X
تبلیغات
رایتل

اتوماسیون صنعتی کلیه عوامل لازم برای اندازه گیری, انتقال, نمایش, ذخیره سازی و تنظیم مقادیر کمیت های فیزیکی برای هدایت فرایند تولید فراورده های صنعتی در جهت ایجاد کیفیت و کیفیت مطلوب را در بر می گیرد.

 

اتوماسیون صنعتی در دو دسته اصلی قرار می گیرد:

 

·          اتوماسیون فرایندهای پیوسته (واگرا) مثل  پالایش, پتروشیمی, شیمیائی, غذائی و...

·          اتوماسیون فرایندهای تولید گسسته (همگرا)  مثل الکترونیک, خودرو, لوازم خانگی و ...

 

اتوماسیون صنعتی یکی از مهمترین ارکان تولید صنعتی محسوب می گردد. این رشته چندبخشی در ابتدا با توجه به نیاز به سرعت، دقت و تکرارپذیری تولید محصولات صنعتی به وجود آمده است و اکنون در جهت انعطاف پذیری و قابلیت اطمینان هرچه بیشتر خطوط تولید به تحول خود ادامه می دهد. اهم نیروهای پیش برنده تکامل سیستم های اتوماسیون عبارتند از:

      فشار برای کاهش قیمت

·          نیاز افزونتر به کیفیت

·          کم شدن چرخه عمر محصولات

·          تغییرات سریع در تکنولوژی

وظایف یک سیستم اتوماسیون عبارتند از:

 

·          جاری ساختن استراتژی های کنترلی در کارخانه

·          تبادل اطلاعات میان کارخانه و سایر بخش های بنگاه تولیدی

·          ایجاد یک واسطه کاربر به مجموعه تحت کنترل

 

با وجود اینکه در اصل اتوماسیون صنعتی در خدمت کنترل فرایند تولید قرار دارد، این کنترل مفهومی وسیع تر از آنچه به صورت کلاسیک در رشته مهندسی کنترل طبقه بندی و در دروس دانشگاهی این رشته ارائه می گردد را در بر می گیرد. به صورت اختصاصی می توان سیستم های اتوماسیون صنعتی را متشکل از دو بخش سیستم های فیزیکی (شامل سخت افزار و نرم افزارهای پایه رایانه ای، شبکه های انتقال اطلاعات و غیره) و فنون مبتنی بر علوم مهندسی کنترل سیستم های دارای دینامیک مبتنی بر زمان و دینامیک مبتنی بر رخداد  دانست.

 

اتوماسیون به عنوان یک صنعت راهبردی

 

صاحبنظران به حق اتوماسیون صنعتی را صنعت صنعت ساز نامیده اند. صرف نظر از اینکه سیستم های اتوماسیون نقش مغز و اعصاب را برای یک کارخانه بازی می کنند و در نتیجه مهمترین و حساسترین بخش های یک فرایند تولیدی را تشکیل می دهند, شواهد بسیاری بر راهبردی بودن اتوماسیون و کنترل در صنایع کشورها دلالت می نمایند. آمارهای جهانی نشان دهنده این واقعیت هستند که چند کشور صنعتی بزرگ جهان هم بزرگترین تولید کنندگان و هم بزرگترین مصرف کنندگان این فناوری می باشند. آمارها نشان می دهد که ایالات متحده، ژاپن و آلمان که سه قدرت صنعتی اول جهان هستند به ترتیب حدود 39%، 23% و 10% مصرف سیستم های اتوماسیون را (یعنی مجموعاً 72% )به خود اختصاص داده اند و از طرف دیگر 36%، 26% و 16% از تجهیزات و نرم افزار های اتوماسیون صنعتی (یعنی مجموعاً 78%) را نیز تولید می کنند. این آمار به خوبی نشان گر آنست که در صورتی که بخواهیم در زمینه صنعت توفیق داشته باشیم باید هم به استفاده گسترده و مناسب از فناوری پیشرفته اتوماسیون در صنایع خود و هم به تولید این فناوری در کشور اهتمام ورزیم. از این دیدگاه فناوری اتوماسیون به دلیل همین جنبه خاص یعنی اهمیت آن از دیدگاه یک صنعت پیشرفته در کنار اهمیت آن برای رقابت پذیر ساختن تولید در همه رشته های صنعتی دیگر جایگاه ویژه ای دارد.

 

اهمیت سیستم های مدرن اتوماسیون برای صنایع زمانی بیشتر روشن می شود که توجه خود را به مسئله رقابت پذیری صنایع معطوف کنیم که به شرط آماده بودن شرایط تجاری، به سه عامل مهم داخلی باز می گردد که عبارتند از :

 

1- برتری در طراحی محصول و فرایند (طرح بهترو پیشرفته تر، سرعت بالاتر طراحی، حداکثراستفاده از تجربیات بازار، استفاده مجدد از بخش های موفق طرح های قبلی وغیره)

2- برتری در مدیریت کسب و کار و زنجیره تامین (تخمین بهتر نیازهای مشتریان، تولید و فروش به هنگام، خرید ارزانتر و به موقع مواد اولیه و غیره )

3- برتری در ساخت و تولید ( تولید دقیق تر، سرعت بیشتر و انعطاف پذیری فرایند تولید وغیره).

 

عامل اول به وجود هسته های تحقیق و توسعه در صنایع برای نوآوری های مهندسی و استفاده از ابزارهای پیشرفته طراحی و مهندسی به کمک رایانه بستگی دارد.

عامل دوم به وجود سازمان دیجیتالی- فرایندهای بهینه کسب و کار در ترکیب با نرم افزارهای پیشرفته مدیریت تولید و مدیریت منابع انترپرایز (ERP) و زنجیره تامین(SCM) -در سازمان باز می گردد.

عامل سوم عمدتاً به پیشرفته بودن زیرساختار تولید از نظر ابزاردقیق، کنترل و اتوماسیون بستگی دارد.

ارتباط این عوامل نیز به امکان اتصال سیستم های مدیریت انترپرایز و سیستم های انفورماتیک مهندسی (مانند CAD/CAM/CAE) به سیستم اتوماسیون باز می گردد. به عبارت دیگر این موضوع علاوه بر تاکید بر نقش محوری اتوماسیون در رقابت پذیری، جهت گیری فعلی این فناوری را در تکیه هر چه بیشتر بر نرم افزار و سیستم های ارتباطی برای انعطاف پذیری و امکان تعامل با سیستم های انفورماتیکی دیگر یک کارخانه یا واحد تولیدی نشان می دهد.

نقش اتوماسیون در بازسازی صنعتی

صنایع ایران هم اکنون با چالش های عمده ای روبرو هستند. اقتصاد در حال تحول ایران با حذف انحصارات وموانع تجارت آزاد، در معرض هجوم فزاینده شرکتهای خارجی جویای بازارهای جدید قرار گرفته است. طیف این شرکتها از تولید کنندگان با قیمت پایین و کیفیت نازل آسیای جنوب شرقی(مانند برخی تولید کنندگان چینی ) تا تولیدکنندگان دارای کیفیت بسیار بالا( مانند آلمان ) را در بر می گیرد. رقابت در چنین بازاری نیاز به نوسازی اکثر صنایع کشور را برای افزایش کیفیت طراحی و ساخت محصولات اجتناب ناپذیر می کند. در این راستا اتوماسیون نقش استراتژیک و تعیین کننده ای در باقی ماندن تولیدکنندگان ایرانی در عرصه رقابت دارد.

از دیدگاه انجمن صنفی شرکت های اتوماسیون صنعتی نوسازی صنایع باید با رهیافت های زیر همراه باشد:

 

·          شناخت و حرکت به سوی فناوری نسل آینده ساخت و تولید

تحول بنیادی و همگانی نگرش به مفهوم تجارت جهانی بر مبنای تولید

·          تکیه اصلی بر نیروهای متخصص و نو آورداخلی در کنار استفاده از دانش فنی روز خارجی

ایجاد ظرفیت داخلی برای جذب و مهار فناوری های روز

·          افزایش و ارتقاء نرم افزاری صنایع

ایجاد دانش طراحی محصول و فرایند

. یکپارچه سازی سازمانی

ساختار جدید صنعتی

. ایجاد زنجیره های نیرومند تاُمین

تاکید بر نقش فناوری های پیشرفته در نوسازی صنایع

 اتوماسیون صنعتی و یکپارچه سازی سازمانی

بازآموزی و ارتقاء دانش متخصصین و سایر کارکنان